Zaburzenia poznawcze

Zespoły otępienne są często bagatelizowane przez samego Chorego bądź przez jego środowisko. Choroba Alzheimera to schorzenie prowadzące do całkowitej zależności od opiekuna, jednak niesprawiające bólu, postępujące systematycznie, choć raczej powoli. Dlatego często zapominanie nazw, imion, kłopoty ze zrobieniem zakupów, szukanie okularów i kluczy, pytania „po co ja tu przyszedłem?” są traktowane jako roztargnienie, tłumaczone wiekiem, charakterem itp.

A tymczasem im szybciej zostanie wprowadzone leczenie hamujące postęp choroby, tym większa szansa na w miarę samodzielne funkcjonowanie Pacjenta.

Osoba z zaburzeniami poznawczymi często nie jest krytyczna wobec swoich dolegliwości – jeżeli znasz kogoś, komu potrzebne są testy pamięci i porada neurologa, umów i przyprowadź go do gabinetu lekarza specjalisty!

Zaburzenia funkcji poznawczych występują często u ludzi starszych. Czasem są to fizjologiczne zaburzenia pamięci związane z wiekiem, bywa, że neurolog rozpoznaje łagodne zaburzenia poznawcze, jednak czasami występują zespoły otępienne. Są one wynikiem chorób neurozwyrodnieniowych lub naczyniowych centralnego układu nerwowego. Mogą być również uwarunkowane genetycznie. Zaburzenia funkcji poznawczych utrudniają życie Pacjenta, jak i jego rodziny. Osłabiona jest wtedy pamięć świeża, z czasem również długofalowa, uwaga, myślenie abstrakcyjne, mogą dołączyć problemy psychiatryczne, np. agresja, urojenia. Najczęstszym rodzajem otępienia jest choroba Alzheimera. Jest to postępujące schorzenie neurodegeneracyjne centralnego układu nerwowego, najczęściej spotykane po szóstej dekadzie życia. Neurolog przeprowadza badanie funkcji intelektualnych za pomocą testów pamięci oraz badanie przedmiotowe, zleca również badania neuroobrazowe i ocenia stopień zaburzeń pamięci. Zespół otępienny w chorobie Alzheimera obejmuje zaburzenia pamięci, zachowania, nastroju, a z czasem prowadzi do zatracenia wszystkich funkcji życiowych. Pacjent wymaga opieki osób drugich. Leczenie farmakologiczne może jedynie spowolnić przebieg choroby, gdyż jest ono wyłącznie objawowe, tzn. nie usuwa przyczyny choroby, czyli odkładania się patologicznych złogów w komórkach nerwowych, co prowadzi do ich śmierci. Oprócz farmakoterapii bardzo ważne jest wsparcie psychospołeczne i zapewnienie opieki – często całkowitej – w ostatnim stadium choroby. Obecnie lekami z wyboru w chorobie Alzheimera jest donepezil i memantyna. Trwają badania nad nowymi cząsteczkami, być może skuteczniejszymi od już stosowanych.

Inne rodzaje otępienia to: otępienie naczyniopochodne występujące w wyniku licznych mikrouszkodzeń mózgu na tle naczyniowym lub po udarze mózgu. Również w przebiegu choroby Parkinsona może wystąpić zespół otępienny lub w innych chorobach neurozwyrodnieniowych mózgu. Osłabienie pamięci jest również możliwe w wyniku chorób psychiatrycznych lub jako skutek niedoboru witaminy B12 czy D,albo też w przypadku stosowania przewlekłego leczenia farmakologicznego innych schorzeń lub nadużywania alkoholu bądź innych substancji psychoaktywnych, jak również w wyniku poinfekcyjnych uszkorzeń układu nerwowego.